Synkrisis

Ένα περιβάλλον για την κριτική ανάγνωση μεταφράσεων:
σύγκριση, αξιολόγηση και τεκμηρίωση πολλαπλών εκδοχών του ίδιου κειμένου, εντός της ίδιας γλώσσας.
🔒 Τα κείμενα υποβάλλονται σε τοπική επεξεργασία και δεν αποθηκεύονται. Η επεξεργασία γίνεται εξ ολοκλήρου στον φυλλομετρητή. Τίποτα δεν αποστέλλεται σε διακομιστή. Η ανανέωση της σελίδας διαγράφει τα πάντα.
Οδηγίες χρήσης

Τι κάνει. Συγκρίνει δύο ή περισσότερες μεταφραστικές εκδοχές του ίδιου κειμένου, στην ίδια γλώσσα-στόχο, επισημαίνει τις διαφορές τους και σας βοηθά να τις αξιολογήσετε και να τεκμηριώσετε τις επιλογές σας. Δεν μεταφράζει και δεν αξιολογεί αυτόματα. Η κρίση παραμένει σε εσάς.

Βασική ροή. Επικολλήστε το πρωτότυπο (προαιρετικά), αν το χρειάζεστε ως σημείο αναφοράς, συμπληρώστε δύο ή περισσότερες μεταφραστικές εκδοχές και πατήστε «Κατάτμηση και σύγκριση».

Βασικά κουμπιά. «Κατάτμηση και σύγκριση»: χωρίζει τα κείμενα σε τμήματα, δηλαδή προτάσεις, παραγράφους ή γραμμές, ανάλογα με την επιλογή σας, και τα εμφανίζει σε αντιστοιχία. «Φόρτωση δείγματος»: φορτώνει ένα έτοιμο παράδειγμα, ώστε να δείτε αμέσως πώς λειτουργεί το εργαλείο. «Αποθήκευση συνεδρίας»: δημιουργεί τοπικό αρχείο με όλη τη δουλειά σας, δηλαδή κείμενα, κατάτμηση και σχολιασμούς, ώστε να τη συνεχίσετε αργότερα ή να τη στείλετε σε άλλα άτομα. «Φόρτωση συνεδρίας»: ανοίγει ένα τέτοιο αρχείο και επαναφέρει τα δεδομένα. Έτσι, για διδασκαλία μπορείτε να μοιράσετε μια έτοιμη άσκηση. «Καθαρισμός όλων»: διαγράφει τα πάντα και ξεκινά από την αρχή.

Τι σημαίνουν τα σύμβολα. Στις εκδοχές, το υπογραμμισμένο κείμενο διαφέρει από το κείμενο-βάση. Το σύμβολο ∅ δηλώνει στοιχείο που υπάρχει στη βάση αλλά δεν αντιστοιχίστηκε στη συγκεκριμένη εκδοχή. Δεν πρόκειται κατ’ ανάγκη για παράλειψη, καθώς μπορεί να οφείλεται σε αναδιατύπωση, συμπύκνωση ή αλλαγή σειράς. Κάντε κλικ στο ∅ για να δείτε το σχετικό κείμενο.

Κείμενο-βάση. Η σύγκριση γίνεται πάντα ως προς μία εκδοχή, η οποία λειτουργεί ως βάση. Μπορείτε να την αλλάξετε από το αντίστοιχο μενού, για να δείτε τις διαφορές από άλλη οπτική. Η βάση δεν είναι η «σωστή» εκδοχή, αλλά το σημείο αναφοράς της σύγκρισης.

Αυτόματη παραλληλοποίηση. Όταν οι εκδοχές χωρίζουν διαφορετικά τις προτάσεις, το εργαλείο αντιστοιχίζει τα τμήματα με βάση το λεξιλόγιο που μοιράζεται κάθε εκδοχή με το κείμενο-βάση. Όπου μια εκδοχή ενώνει δύο προτάσεις της βάσης, το τμήμα περιλαμβάνει και τις δύο. Το πρωτότυπο, επειδή είναι σε άλλη γλώσσα, αντιστοιχίζεται μόνο με βάση το μήκος των προτάσεων, οπότε ελέγξτε το. Αν απενεργοποιήσετε την επιλογή, τα τμήματα αντιστοιχίζονται με τη σειρά τους. Διόρθωση κατάτμησης. Αν τα τμήματα δεν στοιχίζονται σωστά, για παράδειγμα επειδή μια εκδοχή έχει διαφορετική στίξη ή διαφορετική κατανομή προτάσεων, ανοίξτε το πτυσσόμενο πεδίο «Έλεγχος και διόρθωση κατάτμησης», κάτω από τη σύγκριση, και διορθώστε το κείμενο κάθε τμήματος. Για να χωρίσετε ένα τμήμα στα δύο, πατήστε Ctrl+Enter στο σημείο της τομής μέσα στο κελί, ώστε να εισαχθεί το σύμβολο ||, ή γράψτε το, και έπειτα πατήστε «Διαίρεση με ||». Οι σχολιασμοί διατηρούνται στα τμήματα που δεν επηρεάζονται από τη διόρθωση. Σε διαίρεση, ο σχολιασμός μένει στο πρώτο από τα δύο νέα τμήματα. Σε συγχώνευση, διατηρείται ο σχολιασμός του πρώτου τμήματος.

Αξιολόγηση. Σε κάθε τμήμα, κάτω από το κείμενο κάθε εκδοχής, τα κουμπιά «+ Περιγραφική» και «+ Αξιολογική» ανοίγουν τις κατηγορίες. Οι περιγραφικές καταγράφουν μετατοπίσεις ως προς το πρωτότυπο και οι αξιολογικές τύπους σφάλματος κατά MQM. Οι δύο ομάδες αντιστοιχούν σε δύο χωριστούς τρόπους ανάγνωσης: μια μετατόπιση δεν είναι κατ’ ανάγκη σφάλμα. Οι κατηγορίες που επιλέγετε εμφανίζονται κάτω από το κείμενο· πατήστε μία για να την αφαιρέσετε. Την καταλληλότερη εκδοχή, το σχόλιο και την αιτιολόγηση τα συμπληρώνετε ανοίγοντας τη γραμμή στο κάτω μέρος κάθε τμήματος. Η «Σύνοψη ανά εκδοχή», κάτω από τη σύγκριση, μετρά σε πόσα τμήματα σημειώθηκε κάθε κατηγορία σε κάθε εκδοχή.

Εξαγωγή. Το «Εξαγωγή αναφοράς (HTML)» δίνει αρχείο για ανάγνωση και εκτύπωση. Το «Εξαγωγή πίνακα (CSV)» δίνει αρχείο για επεξεργασία σε λογιστικό φύλλο. Το αρχείο συνεδρίας (JSON) χρησιμεύει για να συνεχίσετε τη δουλειά, όχι για ανάγνωση.

Απόρρητο. Όλα γίνονται τοπικά στον φυλλομετρητή. Τα κείμενα υποβάλλονται σε τοπική επεξεργασία και δεν αποθηκεύονται. Κανένα κείμενο δεν αποστέλλεται ούτε αποθηκεύεται σε διακομιστή, και η ανανέωση της σελίδας διαγράφει τα πάντα. Προσοχή: το αρχείο συνεδρίας που αποθηκεύετε περιέχει τα κείμενά σας. Μην το μοιράζεστε αν περιλαμβάνει προστατευμένες μεταφράσεις ή άλλο υλικό που δεν πρέπει να διανεμηθεί.

Πλαίσιο και πηγές. Η περιγραφική διάσταση βασίζεται σε προσαρμοσμένο υποσύνολο του συγκριτικού-περιγραφικού μοντέλου μεταφραστικών μετατοπίσεων της van Leuven-Zwart, με τις τρεις κύριες κατηγορίες του: μετατροπία (modulation), τροποποίηση (modification) και μετάλλαξη (mutation). Το εργαλείο δεν υλοποιεί την πλήρη διαδικασία του μοντέλου (transemes, architranseme, μετάβαση στο μακροδομικό επίπεδο). Η εξομάλυνση, η πολιτισμική αναφορά και η μεταφορά/εικόνα δεν ανήκουν στο μοντέλο· προστέθηκαν ως συχνά ζητήματα της κριτικής ανάγνωσης. Η αξιολογική διάσταση βασίζεται σε επιλεγμένες διαστάσεις σφαλμάτων της τυπολογίας MQM Core (έξι από τις επτά διαστάσεις της, χωρίς τη διάσταση design and markup, που δεν αφορά απλό κείμενο), χωρίς βαθμίδες σοβαρότητας και χωρίς βαθμολογία. Αναφορές: van Leuven-Zwart, K. M. (1989). Translation and original: Similarities and dissimilarities, I. Target, 1(2). https://doi.org/10.1075/target.1.2.03leu · van Leuven-Zwart, K. M. (1990). Translation and original: Similarities and dissimilarities, II. Target, 2(1). https://doi.org/10.1075/target.2.1.05leu · Lommel, A., Uszkoreit, H. & Burchardt, A. (2014). Multidimensional Quality Metrics (MQM): A framework for declaring and describing translation quality metrics. Tradumàtica, 12, 455–463. https://doi.org/10.5565/rev/tradumatica.77 · MQM Council. The MQM Core Typology. https://www.themqm.org/mqm-pillars/the-mqm-core-typology/

Πρωτότυπο κείμενο (προαιρετικό, για αντιπαραβολή)

ΠΗΓΗ

Μεταφραστικές εκδοχές

Προσθέστε δύο ή περισσότερες εκδοχές στην ίδια γλώσσα. Η επισήμανση διαφορών γίνεται ανάμεσα στις εκδοχές, με βάση την εκδοχή που θα επιλέξετε ως κείμενο-βάση.

Σύγκριση

υπογράμμιση: διαφορά από το κείμενο-βάση. ∅: μη αντιστοιχισμένο στοιχείο βάσης (κλικ για εμφάνιση). ⚠: μερική αντιστοιχία τμημάτων. Κάτω από κάθε εκδοχή: + Περιγραφική και + Αξιολογική.
Συμπληρώστε τις εκδοχές και πατήστε «Κατάτμηση και σύγκριση».
Synkrisis. Μοντέλο σύγκρισης: αντιπαραβολή ως προς ένα κείμενο-βάση, δηλαδή η μέθοδος που χρησιμοποιείται στις κριτικές εκδόσεις για τη συστηματική σύγκριση των διαφορετικών εκδοχών ενός κειμένου, εδώ σε επίπεδο λέξης. Ο σχολιασμός οργανώνεται σε δύο χωριστές ομάδες κατηγοριών: περιγραφικές, με βάση προσαρμοσμένο υποσύνολο του μοντέλου μεταφραστικών μετατοπίσεων της van Leuven-Zwart, και αξιολογικές, με βάση επιλεγμένες διαστάσεις σφαλμάτων του MQM, χωρίς βαθμολόγηση. Το εργαλείο δεν φιλοξενεί κείμενα και μεταφράσεις. Λειτουργεί με τη λογική «bring your own text»: εισάγετε μόνο κείμενα στα οποία έχετε νόμιμη πρόσβαση, και αυτά δεν αποθηκεύονται.
«Synkrisis», έκδοση 1.0.0. Ελένη Τζιάφα, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, 2026. Διατίθεται με άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα 4.0 Διεθνές (CC BY-NC-ND 4.0). Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση έγιναν σε συνεργασία με τα μοντέλα Claude Opus 5.5 και Claude Fable 5 (Anthropic).